Σπήλαια Αγίου Όρους

Η καρδιά του Αγιορείτικου ασκητισμού

Το έντονο ανάγλυφο της Αθωνικής χερσονήσου, τα γεωλογικά χαρακτηριστικά με το μεγάλης έκτασης βραχώδες τμήμα, κυρίως του νοτίου τμήματος, περιλαμβάνει ένα πλήθος σπηλαίων το οποίο χρησίμευσε και χρησιμεύει και σε κάποιες περιπτώσεις και σήμερα, ως τόπος άσκησης των μοναχών, ως οι τόποι που αγίασαν χιλιάδες ψυχές μέσα από τη καθημερινή προσευχή, εγκράτεια, νηστεία και πολλές φορές κακουχίες. Από το Σπήλαιο του Αγίου Αθανασίου, το σπήλαιο του Αγίου Μαξίμου στα Καυσοκαλύβια και τα ξακουστά Καρούλια, ο Αθωνικός ασκητισμός εξακολουθεί αποτελεί παγκόσμιο σημείο αναφοράς για πάνω από 1000 χρόνια.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΠΗΛΙΕΣ

Στοιχεία διοικητικής δομής του Αγίου Όρους

Ο κατάλογος που ακολουθεί, περιλαμβάνει 16 Σπηλιές του Αγίου Όρους, όπου παραθέτονται ταυτόχρονα εκτός από την φωτογραφική τους απεικόνιση και τα βασικά γνωστά χρονολογικά στοιχεία για την κάθε μία, προερχόμενα από διάφορες πηγές και τη βιβλιογραφία.

Στο νοτιότερο μέρος της ερήμου της Βίγλας και στην περιφέρεια της Μεγίστης Λαύρας, κοντά στην Ρουμανική Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, βρίσκεται η σπηλιά του Αγίου Αθανασίου. Στην βιογραφία του Οσίου Αθανασίου του εν Αθω, του οποίου γιορτάζεται η μνήμη στις 5 Ιουλίου, αναφέρεται ότι ο Όσιος πολλές φορές και κυρίως από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου ησύχαζε σ’ αυτό το σπήλαιο.

Σπηλιά Αγίου Αθανασίου Αθωνίτη

«Άλλη ιστορική πηγή, αναφέρει ότι ησύχαζε εκεί ο «Οσιος κατά τους θερινούς μήνες. ‘Εκεί νήστευε και προσευχόταν, μάλιστα προσευχόταν πολύ και για το «ποίμνιό του», για να ενίσχυση ο Θεός τους Μοναχούς του να νικήσουν την αμαρτία και τους πονηρούς δαίμονες. Είναι αδύνατο να περιγραφούν οι αγώνες και τα παλαίσματά του εναντίον αυτών των αοράτων εχθρών των Χριστιανών και δη των Μοναχών. Τάγματα ολόκληρα τον πολεμούσαν και τον πείραζαν και αυτός τους νικούσε και τους δίωκε διά της έντονου προσευχής και της αγιωτάτης νηστείας. Κάθε χρόνο, το Σάββατο του Ακαθίστου Ύμνου, γίνεται στην σπηλιά αγρυπνία και λειτουργία, από Πατέρες και Μοναχούς της Μεγίστης Λαύρας, της Ρουμανικής Σκήτης, της Βίγλας και άλλων μερών.

Σημειωτέον ότι, έξω άπό την σπηλιάν αυτή, είναι κτισμένα ερημικά κελλιά, εντός δε αυτής υπάρχουν κτισμένα δύο παρεκκλήσια αφιερωμένα το ένα στην Παναγία του Ακαθίστου και το άλλο στον Όσιο Αθανάσιο Παλαιότερα, κατά καιρούς, ασκήτευσαν στην σπηλιά αυτήν αρκετοί αγωνιστές της οσιότητος, ονομαστοί πνευματικοί, προσμονάριοι, ερημιτες, παραπεσόντες Μοναχοί και άλλοι. Ο περιφημότερος των τελευταίων χρόνων που αγωνίστηκε στην σπηλιά αυτή ήταν ο παπά-Χαρίτων ο Πνευματικός, ο οποίος ήρθε άπό το Σίναιον Ορος της Αραβίας. Πάντες οι οικήτορες της σπηλιάς ήταν καθισματάρηδες και ανήκαν στην δικαιοδοσία της Μεγίστης Λαύρας του ‘Αγίου ‘Αθανασίου. Γι’ αυτό και δικαιούνταν και έπαιρναν την διατροφή των εκ της Μονής αυτής. Για να εισέλθη κάποιος στην σπηλιά, κατέρχεται πλέον των εκατό κτισμένων σκαλοπατιών.

Η τοποθεσία της σπηλιάς αυτής σήμερα αγνοείται. Υπήρχε ως προσκύνημα μέχρι τα τέλη του περασμένου αιώνος. Κατόπιν, όμως, διότι εισέρχονταν για να άσκητεύσουν στο σπήλαιο Μοναχοί που δεν ήταν δυνατοί πνευματικά, με αποτέλεσμα, στο τέλος να παραφρονούν, η κυρίαρχος Μονή Μεγίστης Λαύρας αναγκάστηκε να φράξη το σπήλαιον. Παλαιότερα, έμενε εκεί ένας δυνατός ησυχαστής, διότι υπήρξε στο σπήλαιο μικρός ναός και κελλί, όπως αναφέρει στο βιβλίο του «‘Ιστορία του Αγίου Όρους» 1904 ο λόγιος Εσφιγμενίτης Μοναχός Γεράσιμος Σμυρνάκης.

Όσιος Πέτρος ο Αθωνίτης

Πλησίον του σπηλαίου υπάρχει η Καλύβη του ‘Οσίου Πέτρου, στην οποίαν μονάζουν δύο αδελφοί, Γέροντας και υποτακτικός. Ζουν γνήσια έρημιτική ζωή μακράν των θορύβων και των αμαρτιών του κόσμου, έχοντες την γλυκύτατη κοινωνία του Θεού και διαβιούντες εις την γαλήνια εκείνη ερημία, προσδοκώντας το τέλος της βιοτής τους, για να μεταβούν άπό τα πρόσκαιρα προς τα αιώνια και άπό την έρημίαν προς την αιώνια κοινωνία των Αγγέλων.

Σε αυτήν την «κεκρυμμένην και απόκεντρον γωνίαν» μετακινήθηκε ο Ακάκιος και αναζήτησε την κατοικια του σε ένα μικρό Σπήλαιο, το οποίον μέχρι σήμερα φέρει το όνομά του. Στο μέρος αυτό απεφάσισε να στήσει την Καλύβη του και να κλείσει εκεί τον κύκλο της ασκητικής του ζωής, ταλαιπωρών και κατατήκων την σάρκα, με πείνα και δίψα, με κόπους και μόχθους, εν ψύχει και γυμνότητι και μυρίαις αλλαις κακοπαθείαις.

Σπηλιά Αγίου Ακακίου

Το Σπήλαιον, που είχε μεταβληθή σε κέντρο πνευματικής ακτινοβολίας, δεσπόζει σε όλη τη Σκήτη και κατέχει θέση εξαιρετική, από την οποια ατενίζει κανείς την αγέρωχη και υπερήφανη κορυφή του Άθωνος, αλλά και την αστραφτερή και απέραντη θάλασσα του Αιγαίου. Η είσοδός του είναι στενή. Έχει μήκος πέντε μέτρων και το εσωτερικόν του είναι πιο ευρύχωρο, με διαστάσεις 2Χ3 μέτρα. Διατηρείται ακόμη εκεί το κρεβάτι του Αγίου, το οποίον αποτελείται από κορμούς μικρών δέντρων και σώζεται το εργαστήρι του. Διακόσια και πλέον χρόνια διατηρήθηκε ως κειμήλιον η λευκή κάπα του (λιάρα). Την είχε φέρει από το πατρικό του σπίτι και αυτή ήταν το μοναδικό στρώμα και σκέπασμα σε όλη τη ζωή του.

 

Έξω από τον ναίσκο του Μονυδρίου του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου εις τα Καυσοκαλύβια σώζεται ακόμη η λιθόκτιστη κέλλα (κελλίον), την οποία ιδιοχείρως ο Άγιος έκτισε, προς μικρή ανάπαυση των πολυπληθών επισκεπτών του, ενώ ο ίδιος καθόταν πάντα στο σπήλαιο. Σύμφωνα με την παράδοσιν εις το Σπήλαιον αυτό είχε κατοικήσει πολύ παλαιότερα ο άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλύβης. Διά τον λόγον αυτόν η Σκήτη που συγκροτήθηκε έπειτα από αρκετά χρόνια στην περιοχή αυτή, ωνομάσθηκε «Σκήτη των Καυσοκαλυβίων» και αργότερα «Καυσοκαλύβια». Σχετικά με την ονομασία της Σκήτης, οι βιογράφοι του οσίου Μαξίμου δεν κάμνουν λόγον. Το αναφέρει όμως ο ιερομόναχος Ιωνάς στη βιογραφία του Ακακίου, βασιζόμενος στην παράδοση, που τόσο ζωηρά διατηρήθηκε επί επτακόσια χρόνια περίπου.

 

Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ο Ακάκιος ασκήτευσε μόνος του στο Σπήλαιο, με την ελπίδα πάντοτε εις τον Θεόν και με μοναδική συντροφιά έναν ευχάριστον φτερωτόν «άγγελον παρήγορον», διά τον οποίον ο ίδιος έλεγε ότι εφαίνετο το πρωΐ ένα ωραιότατον πουλάκι, ωσάν τρυγώνι και καθήμενον επάνω εις το δένδρον «το άριον» εμπρός εις το σπήλαιον, εκελάδει μίαν θαυμαστήν μελωδίαν, οπού ακούοντάς το, έφευγε κάθε λύπη από αυτόν και εγέμιζεν η καρδία του από πνευματικήν χαράν και ευφροσύνην. Ποτέ του δεν είδε ένα τόσο χαριτωμένο πτηνό και ποτέ δεν άκουσε τόσο μελωδικό κελάηδημα. Ήταν αληθινή χαρά και θεία επίσκεψις για τον Όσιο. Έφυγε όμως το πουλί οριστικά, όταν άρχισαν να συγκεντρώνονται γύρω από το σπήλαιο και άλλοι μοναχοί.

Στην πορεία από Μεγίστη Λαύρα προς Καυσοκαλύβια, αριστερά του μονοπατιού μετά την τοποθεσία «Περδίκι», υπάρχει τό Κελλί τού Οσίου Νείλου του Μυροβλήτου. Λίγο παρακάτω υπάρχει η περίφημη σπηλιά του Οσίου, όπου ασκήτευσε καί ετελειώθη εκεί. Λέγεται και «Σπήλαιον της ‘Αγίας Πέτρας της Παναγίας». Υπάρχει σπειροειδής σκάλα 118 σκαλοπατιών από την οποία κατέρχονται οι προσκυνητές.

Σπηλιά Οσίου Νείλου

Δεξιά της σπηλιάς υπάρχει και μικρή εκκλησία επ’ ονόματι του Οσίου και πίσω από’ αυτή υπάρχει ο τάφος του ‘Αγίου. ‘Από τον τάφο ξεκινά μικρός ξερορύακας, ο όποιος φτάνει μέχρι την θάλασσα. Η εκκλησία κτίστηκε το 1812 από θεραπευθέντες Καυσοκαλυβίτες Μοναχούς. Στην σπηλιά του ‘Οσίου στο ανώτερο μέρος, υπάρχουν ίχνη και σκελετοί κελλίων από ξύλο και γύψο, στα όποια έμεναν παλαιότερα, γύρω στα τέλη του περασμένου αιώνα, Ρώσοι Μοναχοί, κατά την εποχή δηλαδή της αθρόας συρροής των Ρώσων Μοναχών στον Άθωνα. Κατά τον ιζ’ αιώνα έρεε μύρο από τον τάφο του ‘Αγίου, και έφτανε μέχρι την θάλασσαν, όπου έρχονταν καράβια και έπαιρναν από αυτό και γίνονταν και πολλά θαύματα.

 

‘Υπάρχει και η έξης παράδοσις: «Ότι δηλαδή, κατά τον καιρό που έρεε το μύρον από τον τάφο του ‘Αγίου Νείλου και έφτανε μέχρι την θάλασσα, έρχονταν οι Χριστιανοί και έπαιρναν από αυτό προς ευλογία και αγιασμό, ως επίσης και για θεραπείες διαφόρων ασθενειών. Εκεί που έπαιρναν το άγιο μύρο, εκ συνέργειας του δαίμονος γίνονταν φιλονικίες, και τραυματισμοί. Αυτό συνέβαινε κατά τον καιρόν του Οσίου Ακάκιου του Καυσοκαλυβίτου, όπου μαθών ο «Άγιος τα λυπηρά συμβάντα, προσευχήθηκε στον «Ίσιο Νείλο για να σταματήσει η ροή του μύρου και επομένως να σταματήσουν οι φιλονικίες και τα επεισόδια. Όπως και έγινε. Από τότε σταμάτησε το μύρον και σταμάτησαν και τα δυσάρεστα γεγονότα. Ο Όσιος Νείλος ασκήτευσε στο σπήλαιο αυτό άπό το 1601 έως το 1651. Η μνήμη του εορτάζεται στις 12 Νοεμβρίου και πιο αξιοπρεπώς στις 7 Μαΐου που έγινε η ανακομιδή των σεπτών του λειψάνων.

Κάτω από το Ησυχαστήριο της Συνοδείας του μακαριστού Γέροντος Γερασίμου του Υμνογράφου της Μεγάλης του Χριστού ‘Εκκλησίας, στην Μικρά Αγία Άννα, υπάρχει το σπήλαιο που ασκήτευσαν και τελειώθηκαν οι Όσιοι Διονύσιος ο Ρήτωρ και Μητροφάνης ο Πνευματικός, προασκηθέντες και γενόμενοι Μοναχοί στη Μονή του Τιμίου Προδρόμου, την επονομαζόμενη του Στουδίου.

 

Μετά ήρθαν στο Άγιο Ορος κατά τον 16ο αιώνα και κατέληξαν στην έρημο της σημερινής Μικράς Αγίας Άννης. Και ευρόντες το σπήλαιο αυτό, αγωνίζονταν εκεί κατά της σαρκός και κατά του αοράτου εχθρού. Ο μεν Άγιος Διονύσιος, άφησε μερικά συγγράμματα ασκητικά, πως δηλαδή πρέπει να διάγουν οι Μοναχοί και άλλα ψυχωφελή διδάγματα για τον Μοναχισμόν και τον Άσκητισμόν, τα οποία βρίσκονται στο χειρόγραφο βιβλίο το καλούμενο «Κουβαράς», το όποιον βρίσκεται στη Σκήτη της Αγίας Άννης. Ο δε Άγιος Μητροφάνης, έβγαινε ενίοτε άπό το Άγιον Όρος και εξομολογούσε και νουθετούσε τους Χριστιανούς της Χαλκιδικής. Έκοιμήθησαν δε και οι δύο στο μέρος αυτό, άλλα οι τάφοι τους αγνοούνται. ‘Εορτάζονται στις 9 ‘Ιουλίου.

Η σπηλιά αυτή κατά πάσαν πιθανότητα ήταν καταφύγιο ασκητών κατά τους περασμένους αιώνες. Τελευταία έμενε σ’ αυτήν κάποιος φτωχός ερημίτης, ο Γέρων Εφραίμ ο Κουτάλας, κατ’ άλλους ο «Ταλαίπωρος» η και «Τάλας». Ο Γέρων Εφραίμ ήταν πολύ ακτήμων και πενιχρότατος ασκητής. Έμενε σ’ αυτήν την σπηλιά, η οποία βρίσκεται στα Ανω Κατουνάκια και το εργόχειρο του στα κάπως νεώτερα χρόνια του ήταν οι κουτάλες, δηλαδή έφτιαχνε ξύλινα κουτάλια τα λεγόμενα παλαιότερα κοχλιάρια.

Κατουνάκια

Η σπηλιά που έμενε φαίνεται μέχρι σήμερα αριστερά του μονοπατιού που οδηγεί από Κατουνάκια προς Κερασιά. Φαίνεται από μακρυά, ότι ήταν η σπηλιά αυτή κάποτε κατοικήσιμη, διότι η μια της πλευρά είναι κτισμένη με πέτρες. Ο μακαριστός Γέροντας Εφραίμ έκανε οίκητήριό του την σπηλιά την ίδια και έμενε μέσα σ’ αυτήν. «Ομως εξαιτίας του κρύου του χειμώνα και της υγρασίας της σπηλιάς, αναγκάσθηκε στα τελευταία του να εγκατάλειψη την σπηλιά, ως ανθυγιεινή και έκτισε πιο πάνω ένα ταπεινό καλυβάκι με πέτρες. Στα τελευταία του χρόνια δεν έκανε εργόχειρο άλλα γυρνούσε και τον βοηθούσαν οι γύρω Πατέρες κι ‘Ερημίτες οι κάπως πιο «εύποροι». Μάζευε και κάποτε σαλιγκάρια και τα έπαιρνε στους Δανιηλαίους, στον γέρο Γερόντιο και τον πλήρωνε και κάλυπτε έτσι τις ανάγκες του, πολύ πενιχρά και φτωχικά.

Νοτίως της Μεγίστης Λαύρας και πλησίον του Καθίσματος των ‘Αγίων ‘Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, υπάρχει η σπηλιά του Οσίου ‘Ιωάννου του Κουκουζέλου. Σ’ αυτήν την σπηλιάν ασκήτευσε ο Όσιος, προφανώς πριν να κτίση το Κάθισμα των ‘Αγίων ‘Αρχαγγέλων. Ο τάφος του Οσίου αυτού βρίσκεται πλησίον του ανωτέρω Καθίσματος των ‘Αρχαγγέλων. Η σπηλιά σχεδόν είναι υπόγεια και όχι και πολύ ευρύχωρη. Η μνήμη του Οσίου εορτάζεται την 1ην ‘Οκτωβρίου.

Όσιος Ιωάννης Κουζουζέλης

Στα δυτικά της Σκήτης των Καυσοκαλυβίων, βρίσκεται η σπηλιά του Οσίου Νήφωνος. Εκεί διέτριψε πολύ καιρό ο Οσιος με τον υποτακτικό του. Έμόνασε επίσης και σε άλλα μέρη, όπως και σε Καθίσματα της Λαύρας. Η μνήμη του εορτάζεται στις 14 Ιουνίου. Στην σπηλιά αυτή έμόνασαν και άλλοι Μοναχοί στα μετέπειτα χρόνια, αγωνισθέντες εναντίον των άσαρκων και φθονερών δαιμόνων. Ένας εξ αυτών ήταν και ο μακαριστός Γέρων Νεόφυτος, ο οποίος ήταν Γέροντας και ανάδοχος στο Μοναχικόν Σχήμα του νηστευτού εκείνου Μοναχού Χατζηγιώργη. Ο Όσιος Νήφων έζησε και ετελειώθη κατά τον 14ο αιώνα (1330).

Σπηλιά του Αγίου Νήφωνος του Διονυσιάτου

Σε κάποιο βραχώδες μέρος αρκετά έξω άπό την Μονή Ζωγράφου, δεξιά του μονοπατιού που οδηγεί προς την Μονήν Χιλανδαρίου, βρίσκεται η σπηλιά του Οσίου Κοσμά του Ζωγραφίτου. Μετά από Θεία αποκάλυψη ο Οσιος ησύχασε κατά μόνας στο σπήλαιο αυτό μέχρι την κοίμησή του. Εκεί φαίνονται και μερικά παλιά ασκητικά οικήματα πλησίον της σπηλιάς, σημείον ότι κατά καιρούς ασκήτεψαν εκει Ζωγραφίτες Πατέρες. Το άσκητήριο αυτό, πρέπει να θεωρείται και Κάθισμα της Μονής του Ζωγράφου. Ο Όσιος Κοσμάς εκοιμήθη εν Κυρίω το έτος 1323. Η μνήμη του εορτάζεται στις 22 Σεπτεμβρίου.

Σπηλιά Οσίου Κοσμά Ζωγραφίτη

Λέγεται ότι ο Όσιος Γαβριήλ είχε δύο σπηλιές, μίαν καλοκαιρινή και μίαν χειμερινή. Η χειμερινή βρίσκεται χαμηλά στα νοτιοδυτικά της Μονής Ιβήρων, προς την Μονή Καρακάλλου. Σ’ αυτήν ησύχαζε ο Όσιος κατά τους χειμερινούς μήνες που έκανε κρύο και έριχνε ενίοτε ο καιρός και χιόνια, διότι ήταν χαμηλά προς την θάλασσα και δεν ήταν τσουχτερό το κρύο, όπως ψηλά. Η άλλη σπηλιά του Οσίου η καλοκαιρινή, η οποία και φαίνεται άπό την περιοχήν της Μονής ‘Ιβήρων, βρίσκεται πάνω ψηλά στην οροσειρά σε κάποιον γκρεμό από κάτω και η περιοχή είναι κατάφυτη γύρω από καστανιές. Η σπηλιά αυτή βρίσκεται δυτικά της Μονής Ιβήρων, και δεσπόζει της Ιβηρίτικης Σκήτης του Τιμίου Προδρόμου. Η μνήμη του Οσίου Γαβριήλ εορτάζεται στις 13 Μαΐου. Ο Όσιος εξήγαγε εκ της θαλάσσης τη θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας Πορταΐτισσας το σωτήριον έτος 1004. Εκοιμήθη εν Κυρίω στις αρχές του 11ου αιώνος.

Όσιος Γαβριήλ Ιβηρίτης

Η σπηλιά αυτή βρίσκεται λίγο πιο πάνω άπό την ομώνυμη Μονή του ‘Αγίου Παύλου. Εκεί μόναζε ο «Άγιος πριν συναχθούν οι Μοναχοί, οι όποιοι υποτάχθηκαν σ’ αυτόν και τον είχαν Πνευματικό Πατέρα και Σύμβουλο άριστον, όπου μετά κτίσθηκε η μέχρι σήμερον υπάρχουσα Μονή του Αγίου Παύλου. Σε ένα σημείο εντός της σπηλιάς υπάρχει λίγο νερό που βγαίνει άπό τον βράχο χαμηλά και μάλλον από’ αυτό θα έπινε και ο Άγιος. Η μνήμη του εορτάζεται στις 28 Ιουλίου.
Εζησε περί τον 9ο αιώνα.

Όσιος Παύλος ο Ξηροποταμινός

Βρίσκεται κι’ αυτή στη Σκήτη της Αγίας Άννης. Σ’ αυτή λέγεται ότι ασκήτευσε ο νέος αυτός Οσιομάρτυς Νικόδημος. Εκάρη Μοναχός εις την Καλύβην της Αναλήψεως και στην τριετή ασκητική του ζωή που πέρασε πριν άπό το μαρτύριο εις το Άγιον Όρος, την πέρασε με αυστηρή νηστεία και γνήσια μετάνοια κλαίων καθημερινώς, διά το της αρνήσεως παράπτωμα. Κατέφευγε σχεδόν καθημερινά στην σπηλιά αυτήν και εκεί έγκλειστος νηστεύων και προσευχόμενος με δάκρυα ετοιμαζόταν για το μαρτύριο. (Σημειωτέον ότι πριν μετανοήσει και πάει εις το Άγιον Όρος, είχε αρνηθεί τον Χριστό και είχε δεχθεί την μωαμεθανική περιτομήν). Μάλλον στην σπηλιά αυτή πρέπει να ήταν, που είδε τον Κύριο Ίησού Χριστό σε όπτασία, ο οποίος τον ενδυνάμωσε και του αποκάλυψε τα μαρτύρια, που πρόκειται να πάθει από τους Αγαρηνούς ως και τον τόπο της καταδίκης του.
Τελικά μαρτύρησε στο Eλβασάν της Αλβανίας το έτος 1722. Η μνήμη του εορτάζεται στις 11 Ιουλίου.

Στο Κελλί της Αγίας Τριάδος της Ιεράς Μονής Φιλόθεου υπάρχει τεχνητό σπήλαιο, πολύ περίεργο στην κατασκευή, στο οποίον ασκήτευσε όπως λέγεται, ο εκ Πλατινών Φαναριού Τρικάλων καταγόμενος, Όσιος Διονύσιος κατά το 1515 έτος. Ο Όσιος κατόπιν ασκήτευσε στον Όλυμπο της Θεσσαλίας. Το σπήλαιο αυτό, βρίσκεται έξω από το Κελλί και πέριξ αυτού υπάρχουν καστανιές. Η μνήμη του Οσίου Διονυσίου εορτάζεται στις 24 Ιανουαρίου. Έζησε δε περί τα τέλη του 15ου και στις αρχές του 16ου αιώνος.

Σε αρκετή απόσταση πάνω από την Μονή Διονυσίου, του κτίτορος της αυτής Μονής, υπάρχει σπηλιά που όπως λέγεται ασκήτευσε σ’ αυτήν ο Όσιος Διονύσιος πριν κτίσει την Μονή του Τιμίου Προδρόμου που φέρει το όνομά του. Εκεί πλησίον έζησε και ο συνασκητής του Όσιος Δομέτιος. Η μνήμη των εορτάζεται στις 25 Ιουνίου.

Βρίσκεται και αυτή εις την Σκήτη της Θεοπρομήτορος Άννης. Σε αυτή έζησε λίγο καιρό ο Οσιομάρτυς ετοιμαζόμενος για το μαρτύριο. Διότι πρώτα αρνήθηκε τον Χριστό και έγινε Τούρκος. Μετά όμως μετανόησε και γι’ αυτό πήγε στο Άγιον Όρος για να εξιλεωθεί. Τελικά μαρτύρησε δι’ αγχόνης στη Θεσσαλονίκη κατά το έτος 1813. Ο Οσιομάρτυς Δαβίδ γιορτάζει στις 26 Ιουνίου.

Βρίσκεται στην περιφέρεια της Ιεράς μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους σε απόσταση 4 λεπτών (με τα πόδια) από την Ιερά μονή προς τα ανατολικά. Σ’ αυτό το σπήλαιο κατά την παράδοση ο Όσιος είδε ένα αστέρι πάνω απο τον πελώριο βράχο που κτίστηκε μετέπειτα η Μονή και εξ αποκαλύψεως και εντολής Θεού τον διέτασσε να κτίσει μονή. Τότε αυτός υπακούσας στη Θεία εντολήν έκτισε την θεόρατη αυτή Μονή που φαίνεται μέχρι σήμερα εκεί.

Σπηλιά Σιμωνόπετρας

Σ’ αυτό το σπήλαιον υπέστη και το μεγάλο πειρασμό, από τον διάβολο, όταν του φανερώθηκε σαν δράκοντας που ήθελε να τον καταπιεί, κατά την ώρα της προσευχής του. Όμως ο Όσιος δεν ταράχτηκε, αλλά δια προσευχής και ψαλμών νίκησε και εκδίωξε τον πειράζοντα. Το σπήλαιον καλύπτεται από το οίκημα-στέγαστρο κτιστό για προστασία από τις βροχές και την πολλή υγρασία. Στο Σπήλαιον υπάρχει καντήλι και εικόνα του Οσίου για να θυμίζει την ασκητική παλαίστρα του.