Σκήτη Αγίας Τριάδος Καυσοκαλυβίων

Ιδιόρρυθμη Σκήτη της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας
ΙΔΡΥΘΗΚΕ
14ο αιώνα μ.Χ.
ΤΥΠΟΣ
Ιδιόρρυθμη
ΑΦΙΕΡΩΘΗΚΕ
Αγία Τριάδα
ΕΟΡΤΑΖΕΙ
Κυριακή της Πεντηκοστής

Τοποθεσία
Γενικές Πληροφορίες

Η Σκήτη της Αγίας Τριάδος ή των Καυσοκαλυβίων, όπως συνήθως λέγεται, έχει μορφή οικισμού και βρίσκεται σ’ ένα αμφιθεατρικό τοπίο με απότομη κατωφέρεια που οδηγεί στη θάλασσα, σε τόπο αλίμενο, απέναντι  από δύο βραχονησίδες, τον Άγιο Χριστόφορο και το Δασκαλειό. Το περιβάλλον είναι πρωτόγονο, ασκητικό και ησυχαστικό. Υπάγεται στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας.

Ιερά Σκήτη Αγίας Τριάδος Καυσοκαλυβίων
Βίντεο με πληροφορίες για την Ιερά Σκήτη
Σκήτη Αγίας Τριάδος Καυσοκλυβίων - Αρσανάς
Αρσανάς
Το λιμάνι της Σκήτης
Σκήτη Αγίας Τριάδος Καυσοκλυβίων - Κυριακό
Κυριακό
Ο κύριος ναός της Σκήτης
Αγίας Τριάδος Καυσοκλυβίων - Ιερά Λείψανα
Προσκύνημα
Ιερά Λείψανα

ΙΔΡΥΣΗ – ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Η ονομασία Καυσοκαλύβια, όπως και οι λοιπές ακουστικές παραλλαγές της, οφείλεται στο μεγάλο ασκητή και μυστικό του 14ου αιώνα Άγιο Μάξιμο τον Καυσοκαλυβίτη. Ο Μάξιμος, ηγετική μορφή του αγιορείτικου μοναχισμού έκαιγε κατά διαστήματα τη χορτοκαλύβα του και πλανιόταν δια Χριστόν σαλός. Μεγάλο όμως διάστημα της ασκητικής ζωής του, ο Μάξιμος το περνά σε σπήλαιο των Καυσοκαλυβίων, όπου και, γύρω στην περιοχή, συνάχτηκαν αρκετοί μοναχοί, μαθητές και θαυμαστές του Οσίου. Όμως ο πυρήνας της καλυβικής συνοικίας βρίσκεται βορειοδυτικά της σημερινής τοποθεσίας, στη Μεταμόρφωση, μισή ώρα ψηλότερα, όπου διακρίνονται τα ερείπια.

 

Η δεύτερη περίοδος της Σκήτης αρχίζει με την εγκαταβίωση του ονομαστού ασκητή και μεγάλου Αγίου της αγιορειτικής οικογένειας Ακακίου (+ 12 Απριλίου 1730). Ο Ακάκιος έζησε χωρίς τροφές και σκεπάσματα στο σπήλαιο που ασκήτευε ο Άγιος Μάξιμος, για μια 20ετία. Και η φήμη του επεκτείνεται σ’ όλη την Ορθοδοξία, ενώ γύρω από το ασκητήριό του χτίζουν καλύβες οι μαθητές του. Δυσκολεύονται όμως από τη λειψυδρία. Έτσι με ευχή του ο Ακάκιος ανοίγει μια πηγή με άφθονο νερό και η πηγή, μέχρι σήμερα ονομάζεται Αγίασμα. Τον Ακάκιο θα επισκεφθούν και προσωπικότητες της εποχής, για να πάρουν την ευλογία του, όπως ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Χρύσανθος (1707-31) και ο Ρώσος μοναχός και συγγραφέας Μπάρσκι.

ΚΥΡΙΑΚΟ
Ο προηγούμενος της Λαύρας Νεόφυτος, που θα μαγνητισθεί από την αγιότητα του Ακακίου, θα αναλάβει με έξοδά του να ανεγείρει το Κυριακό. Το Κυριακό εκείνο, δυσανάλογο στο μεγάλο αριθμό των Καυσοκαλυβιτών, διευρύνεται το 1745 και ιστορείται το 1776 από τον μοναχό Μητροφάνη. Το 1804 προστίθεται ο εξωνάρθηκας, ο οποίος και ιστορείται το 1820. Το συγκρότημα του Κυριακού περιλαμβάνει εκτός από το ναό της Αγίας Τριάδας, Τράπεζα και ξενώνα. Εδώ μένει ο Δικαίος της Σκήτης που έχει ετήσια θητεία. Τέλος το 1897-98 χτίζεται και το υπάρχον κωδωνοστάσιο, δωρεά του πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄, σύμφωνα με δύο επιγραφές του.

 

Από το 1872 η Σκήτη απαλλάσσεται από το μεγάλο βάρος της αποπληρωμής του κεφαλικού φόρου, χάρη στο Χίο φιλομόναχο Δημήτριο Σκαναβή στην Κωνσταντινούπολη, που ανέλαβε ο ίδιος να της χορηγεί κάθε χρόνο τα υπέρ των 64 μοναχών που ασκήτευαν εκεί 300 γρόσια: «έκαμε και γράμμα δια να τα δίνη μετά τον θάνατόν του και ο υιός του».

 

Τη Σκήτη καθαγίασαν οι Άγιοι: Πέτρος ο Αθωνίτης (9ος αιώνας), Μάμμος ο Καυσοκαλυβίτης (14ος αιώνας), Νήφων (+ 1411), Ακάκιος (+ 1730) κ.ά. Κατά τα τελευταία χρόνια ασκητεύουν εδώ ο εξ εβραίων Νεόφυτος ο Πελοποννήσιος, πολυμαθής συγγραφέας καθηγητής στην Αθωνιάδα και σ’ άλλες σχολές (+ 1784). Ο Ραφαήλ ο υμνογράφος, ο Ακαρνάνας. Ο νομομαθής και πολύγλωσσος Θεόκλητος ο Καρατζάς, διερμηνέας του ναυάρχου Ορλώφ και συγγραφέας του ανέκδοτου νομοκανόνα της Ι.Μ. Ξενοφώντος 797, του 1767. Ο Χαρίτων ο πνευματικός (1836-1906), του οποίου σώζεται και η βιβλιοθήκη στην καλύβα του Ακαθίστου κ.ά. Επίσης εδώ διέπρεψαν και κάποιοι ξυλογλύπτες, των οποίων τα λειτουργήματα κοσμούν τις πιό επίσημες συνοδικές αίθουσες. Και οι μοναχοί που ασκητεύουν εδώ καρτερικά, έχοντας ασκητικά πρότυπα τους παραπάνω αγίους Πατέρες, πληθαίνουν: στα μέσα του 18ου αιώνα είναι 80. Το 1880, είναι 70. Το 1903 είναι 120 (39 καλύβες).

 

Εδώ έχουν να επιδείξουν και ένα ποτήρι ραγισμένο σε δύο ίσα μέρη. Δύο μοναχοί – προσκυνητές κατά την πανήγυρη του Αγίου Θεολόγου συζητούσαν ποιός τάχα να είναι μείζων στη βασιλεία των ουρανών: ο Πρόδρομος Ιωάννης ή ο Θεολόγος Ιωάννης. Τη στιγμή εκείνη το ποτήρι με θεία επέμβαση, κόβεται σε δύο ακριβώς ίσα μέρη, διαβεβαιώνοντας την ισότιμη αξία των δύο στύλων της Εκκλησίας.

 

Οι σχέσεις της Σκήτης με την κυρίαρχο Μονή καθορίζονται στον Εσωτερικό Κανονισμό της Σκήτης εκδεδομένο το 1846. Στο έγγραφο περιέχονται 8 όροι αυστηρότατοι. Αριθμεί, κατά ποικίλες έντυπες πληροφορίες, 270 χειρόγραφα. Δεν είναι όμως περισσότερα από 50.

 

Σήμερα ο οικισμός της Σκήτης Καυσοκαλυβίων, περιλαμβάνει τριαντατέσσερις καλύβες με ενσωματωμένο ναό και πέντε ξεροκάλυβα. Διαθέτουν μικρή εδαφική έκταση. Διασώζεται η καλύβη του Αγίου Ακακίου, αρχών του 18ου αιώνα, με προσωπικά αντικείμενα. Οι γέροντες της Σκήτης, ασχολούνται με την αγιογραφία, ξυλογλυπτική, μικρογλυπτική και με άλλα εργόχειρα. Κατασκευάζουν εικόνες, σφραγίδες για τα πρόσφορα, κοχλιάρια, κομβολόγια και κομβοσχοίνια.

ΚΑΛΥΒΕΣ
Τη Σκήτη διασχίζει κατερχόμενος από τον Άθωνα χείμαρρος, ο οποίος την διαχωρίζει σε Ανατολική και Δυτική πλευρά με το Κυριακό να βρίσκεται στη μέση.

 

Στην Ανατολική πλευρά βρίσκονται οι καλύβες:

 

1. Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Αγίου Ακακίου)
2. Οσίων Αγιορειτών Πατέρων
3. Αγίας Σκέπης
4. Γενεσίου Θεοτόκου
5. Ευαγγελισμού Θεοτόκου
6. Ζωοδόχου Πηγής
7. Γενεσίου Θεοτόκου (Παλαιό Κυριακό)
8. Αγίου Χαραλάμπους
9. Αγίου Μαξίμου
10. Ξηροκαλύβης Ακαθίστου Ύμνου
11. Αγίου Συμεών Νέου Θεολόγου
12. Αγίου Ιωάσαφ
13. Αγίου Παντελεήμονος
14. Αρχαγγέλων
15. Εισοδίων Θεοτόκου
16. Αγίων Αποστόλων
17. Αγίου Ιωάννου Θεολόγου
18. Κοιμήσεως Θεοτόκου
19. Ευαγγελισμού
20. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
21. Τριών Ιεραρχών

 

Στη δυτική πλευρά βρίσκονται οι καλύβες:

22. Αγίου Γεωργίου
23. Υπαπαντής του Σωτήρος
24. Κοιμήσεως Αγίας Άννης
25. Ξηροκαλύβης Αναλήψεως του Σωτήρος
26. Ξηροκαλύβης Αγίων Νεομαρτύρων
27. Ξηροκαλύβης Τιμίου Προδρόμου
28. Τιμίου Σταυρού
29. Αγίου Μεθοδίου Κων/πόλεως
30. Αγίου Παχωμίου του Μεγάλου
31. Αγίου Ευσταθίου
32. Αγίου Δημητρίου
33. Αγίου Γεωργίου (πρ. Ιωασαφαίων)
34. Αρχαγγέλων
35. Αγίων Πάντων

ΛΕΙΨΑΝΑ – ΚΕΙΜΗΛΙΑ
Ἀνάμεσα στά ἱερά λείψανα τῶν Ἁγίων πού φυλάσσονται στό Κυριακό βρίσκεται τεμάχιο Τιμίου Ξύλου καί ἡ κάρα τοῦ ὁσίου Ἀκακίου Καυσοκαλυβίτου καθώς καί τμήματα λειψάνων τοῦ ὁσίου Νείλου Μυροβλύτου, τοῦ ὁσομάρτυρος Παχωμίου Ρώσου καί τῶν ἁγίων Παρασκευῆς καί Χαραλάμπους.

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
Στη Βιβλιοθήκη της Σκήτης, που είναι αξιόλογη και πολύ καλά οργανωμένη, φυλάσσονται περίπου 280 χειρόγραφοι κώδικες (ανάμεσά τους και 4 περγαμηνοί) από τον 11ο έως και τον 20ο αιώνα, 1.000 παλαίτυπα καθώς και νεώτερα βιβλία, που καλύπτουν τις πνευματικές και γνωστικές ανάγκες των σκητιωτών πατέρων. Στους μελετητές προσφέρονται αναλυτικοί κατάλογοι των βιβλίων αυτών για περισσότερη έρευνα.

Η βιβλιοθήκη των Καυσοκαλυβίων
Βίντεο ξενάγηση στη βιβλιοθήκη της Ιεράς Σκήτης

Επικοινωνία

Διεύθυνση
Ιερά Σκήτη Αγίας Τριάδος, Δάφνη Αγίου Όρους 630 87
Τηλέφωνο
+30 2377 023319
Φαξ
+30 2377 023319
Email
-
Website
-

Πρόσβαση

Η μετάβαση στη Σκήτη της Αγίας Τριάδος Καυσοκαλυβίων μπορεί να γίνει ακτοπλοϊκώς από το λιμάνι της Ουρανούπολης με ταχύπλοο ή φέρυ. Εναλλακτικά με πεζοπορία από το μονοπάτι Μεγίστη Λαύρα – Άγιος Νείλος – Καυσοκαλύβια (3 ώρες και 45 λεπτά) ή το μονοπάτι Αγία Άννα – Κερασιά – Καυσοκαλύβια (4 ώρες).

ΑΠΟΣΤΑΣΗ & ΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ
Από το λιμάνι της Ουρανούπολης ή της Δάφνης, ανάλογα με τον τρόπο μετάβασης οι χρόνοι που απαιτούνται είναι:

Ακτοπλοϊκώς από Ουρανούπολη
Με ταχύπλοο (1ώρα και 30 λεπτά), με φέρυ (3ώρες και 30 λεπτά)
Ακτοπλοϊκώς από Δάφνη
Με ταχύπλοο (35 λεπτά), με φέρυ (1ώρα και 35 λεπτά)
Ιερά Σκήτη Αγίας Τριάδος Καυσοκαλυβίων
  • Δάφνη Αγίου Όρους 630 87